Kansen voor landschap en landbouw

Samen met partijen in het veld wil de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed een handreiking ontwikkelen die laat zien hoe het karakteristieke agrarisch landschap als kans kan worden ingezet bij de landbouw. Onderdeel van dit proces zijn twee rondetafels met betrokken partijen en een slotbijeenkomst met presentatie van de handreiking voor het gehele veld. In de eerste rondetafelbijeenkomst inventariseerden deelnemers samen óf en in hoeverre het karakteristiek agrarisch landschap een troef in de landbouw kan zijn. Wat daarvoor nodig is en hoe een handreiking van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed daarbij behulp kan zijn.

Productie wereldmarkt

De betrokkenheid van partijen bij het historisch agrarisch landschap is groot. Maar de drijvende krachten achter de landbouw zijn immens. Tachtig procent wordt geproduceerd voor de wereldmarkt. Hoe kunnen in zo’n krachtig speelveld landbouw en landschap samengaan? Biedt de verduurzaming van de landbouw wellicht kansen daarvoor? Zodat bijvoorbeeld kenmerkende kavel- en slotenpatronen niet zomaar verdwijnen en onze landschappen niet steeds eentoniger worden.

Dialoog toekomst landschap

Volgens de deelnemers is het van belang om te laten zien dat vergaande schaalvergroting en intensivering van de landbouw impact hebben op de toekomstbestendigheid van het landschap. Maar als we daarmee tegen de grenzen aanlopen van de kwaliteit van ons landschap is er voor de boeren wel een alternatief nodig. De te ontwikkelen handreiking kan ingezet worden om een dialoog te voeren over welke waarden we mee willen nemen de toekomst in. Hoe gaan maatschappelijke opgaven de huidige en toekomstige voedselproductie van ons landschap vormen? En wat hebben boeren nodig om op basis van dat nieuwe karakter dat landschap te beheren?

Innovatie en ruilverkaveling

Daarbij moet niet vergeten worden dat boeren maar één schakel zijn in de totale agrifood keten die zich door alle schalen heen beweegt van lokaal tot op wereldschaal. Als we iets willen met het landschap zullen boeren, overheden en burgers gezamenlijk moeten optrekken. Om ook regionaal maatwerk mogelijk te maken. Belangrijke ontwikkelingen om op in te zetten zijn het voor het voetlicht brengen van het landschap als economische vestigingsfactor en het herstellen van de relatie tussen voedsel en landschap door bijvoorbeeld in te zetten op streeklandbouw. Maar denk ook aan een innovatieprogramma om beter landschapsbeheer door boeren mogelijk te maken en eigentijdse vormen van ruilverkaveling.

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed gaat aan de slag met de opbrengsten van de eerste tafel om in een aantal stappen zowel intern als extern de handreiking verder te ontwikkelen.