Monumenten- en welstandscommissie

Commissies voor welstand en erfgoed adviseren gemeenten over bouwplannen waarvoor een omgevings- of monumentenvergunning vereist is.

Een gemeentelijke monumenten- of erfgoedcommissie kijkt wat de effecten zijn van plannen op de cultuurhistorische waarden van een gebouw of gebied. Deze commissie heeft de wettelijke taak om de gemeente te adviseren over bouwplannen waar een monumentenvergunning voor nodig is. De welstandscommissie onderzoekt of bouwplannen niet botsen met het algemeen belang van het typische karakter van buurten, wijken en streken. Steeds vaker kiezen gemeenten om de welstands- en monumentencommissie te combineren in één commissie voor ruimtelijke kwaliteit.

Adviestaak

De welstands- en/of monumentencommissie heeft primair een advies- en beoordelingstaak. De commissie kan gevraagd en ongevraagd advies uitbrengen over voorgenomen plannen. In een welstandsnota, erfgoedverordening of de regels van een bestemmingsplan kan worden vastgelegd welke rol de commissie toegekend krijgt. Denk aan de aanvraag van een omgevingsvergunning voor bouwactiviteiten, verbouw en sloop van gebouwde monumenten, stads- en dorpsgezichten en archeologische monumenten.

De ‘kan-bepaling’

Elke gemeente is verplicht om een verordening vast te stellen waarin de inschakeling van een monumentencommissie is geregeld. Gemeenten hoeven bij het beoordelen van bouwplannen echter geen advies meer te vragen aan een welstandscommissie; het mag wel, maar hoeft niet. Deze zogenaamde ‘kan-bepaling’ is vastgelegd in het Besluit Omgevingsrecht (Bor) en loopt vooruit op de nieuwe Omgevingswet.

Bijlagen: