Landschapsatlas Oosterschelde: Rattekaai

22 december 2017

Op zondag 17 december 2017 is tijdens het live-radioprogramma Vroege Vogels op Radio 1 een item over de landschapsatlas Oosterschelde verschenen. Kees Bos en Jan Willem Bosch de auteurs van de landschapsatlas gingen samen met Janet Paramore, het schorre gebied Rattekaai op, een van de zeldzame gebieden aan de Oosterschelde.

Tijdens het radioprogramma hebben de auteurs het over het ontstaan van de Oosterschelde en het omliggende gebied. Het gebied Rattekaai is een zeldzaam gebied en geeft een mooi zicht op het Verdronken Land van Zuid-Beveland. Het land dat samen met de historische havenstad Reimerswaal door de Sint-Felixvloed van 1530 werd overstroomd en nu met vele andere historische steden deel uitmaakt van de Oosterschelde. Dit gebied kent een rijke geschiedenis die een weerspiegeling geeft van onze eeuwenoude strijd tegen het water. Door de keuze voor een open kering in de Oosterschelde  is de dynamiek van het getij nog volledig voelbaar in het gebied en staat bij springtij Rattekaai bijna volledig onder water.

Vijf cruciale personen krijgen als bouwers van het landschap speciale aandacht in de atlas. Alle vijf zijn ze met de beperkte kennis en techniek uit hun tijd aan de slag gegaan met de ruimtelijke opgaven van toen en hebben veel betekent voor de waterveiligheid van het land. Ze hebben onze waterbouwkundige kennis verder ontwikkelt en de restante van hun werken zijn nog steeds terug te vinden. Na de grote overstroming van 1906 kwam Robert de Muralt met het idee om gewapend beton te gebruiken als alternatieve en goedkopere dijkverhoging. De restante van deze naar hem vernoemde muraltmuur zijn op de dijk bij Rattekaai nog steeds te bewonderen en hebben de status rijksmonumenten.

De Landschapsatlas

De landschapsatlas Oosterschelde beschrijft de rijke historie en de totstandkoming van de zeearm. Deze atlas is een inspiratiebron voor bestuurders, planologen en ontwerpers die te maken hebben met ruimtelijke opgaven. Daarnaast is de atlas geschikt voor iedereen die geïnteresseerd is in de Oosterschelde en waterbouwkundige kennis. Er worden voorbeelden uit het verleden aangehaald en vertaald naar hedendaagse en toekomstige opgaven. Deze voorbeelden bieden een handvat voor het omgaan met ruimtelijke opgaven zonder de cultuurhistorische waarden te vergeten. De atlas helpt bij het krijgen van draagvlak voor kwaliteitsvolle, noodzakelijke, ruimtelijke ingrepen, waarbij cultuurhistorische kennis een voordeel is. Daarnaast is de landschapsatlas een inspiratiebron die zeer goed gebruikt kan worden bij de Gebiedsagenda voor de Zuidwestelijke Delta.