Participatieladder

Draagvlak en samenwerking zijn steeds belangrijker om ruimtelijke plannen te laten slagen. Welke mogelijkheden zijn er op het vlak van participatie en communicatie?

Participatieladder

Tegenwoordig worden steeds meer ruimtelijke projecten bottom-up georganiseerd; het initiatief ligt dan bij kleine, niet professionele partijen. Denk hierbij aan bewonersorganisaties, een gelegenheidssamenwerking tussen plaatselijke bedrijven of collectieven van ontwerpers en kunstenaars. Aan de andere kant zijn er nog steeds de klassieke (stedenbouwkundige) projecten waarbij de gemeente kiest voor een strakke regie en bewoners en betrokkenen alleen over de plannen informeert. In de participatieladder worden 5 niveaus van participatie omschreven.

  • Wanneer de gemeente informeert, worden burgers van de plannen op de hoogte gebracht. De communicatie is eenzijdig en er is weinig ruimte om de plannen te wijzigen, behalve via formele inspraakprocedures.
  • De gemeente kan de burgers ook raadplegen. Zij krijgen dan de gelegenheid om op de plannen te reageren. De gemeente kan er echter wel voor kiezen om de reacties naast zich neer te leggen.
  • Bij adviseren gaat het een stap verder: de betrokken burgers adviseren de gemeente over de planvorming. De gemeente neemt de verplichting op zich om het advies serieus te nemen en een reactie te geven.
  • Bij een coproductie werken gemeente en burgers op basis van gelijkwaardigheid met elkaar samen. De gemeente neemt verantwoordelijkheid voor de uiteindelijke beslissingen.
  • Wanneer er wordt gekozen voor meebeslissen, laat de gemeente de planvorming en uitvoering grotendeels aan anderen over. De gemeente heeft in deze variant alleen nog maar een adviserende rol.