Tijdlijn Nederlandse stedenland

Handelssteden, woonsteden, strategische nederzettingen of centra in concurrentie met het platteland, de Hollandse steden zijn een belangrijke factor in het cultuurhistorisch evenwicht van het Nederlandse landschap. In hun continue vernieuwingsdrang is het verleden het ideale vertrekpunt voor steden. Het biedt bestuurders namelijk perspectief voor omgang met de uitdagingen van dit moment.

Steden hebben zich altijd weten aan te passen aan nieuwe uitdagingen en kenden zowel perioden van groei als van krimp. Dat begint al in de Romeinse tijd als Nederland in tweeën is verdeeld. De Romeinen stichten in het zuiden verschillende nieuwe centra. Ze liggen op strategische plaatsen langs rivieren of knooppunten van wegen. Slecht toegankelijke streken, zoals de Veluwe en de zand- en veengebieden in Drenthe en Friesland, blijven leeg. In de periode 1000 – 1400 worden steden daar, zoals Zutphen, Kampen en Zwolle, machtiger door aansluiting bij het Hanzeverbond.

Krimp en groei na de Tweede Wereldoorlog

En zo groeien en krimpen steden door de eeuwen heen. Een markante periode is die van na de Tweede Wereldoorlog. De rijksoverheid pakt de wederopbouw van Nederland op een voortvarende manier aan. Later in de naoorlogse periode trekken steeds meer mensen dankzij een groeiende welvaart naar de buitengebieden. Terwijl steden leeglopen en vervallen, vult het oorspronkelijke buitengebied zich in hoog tempo met nieuwe woonwijken en bedrijvenparken.

Trends van de stedelijke opgaven

De wijze waarop we stedelijke opgaven aanpakken, heeft altijd een sterke relatie gehad met de groei- of krimpfase. Zo liet de crisis vanaf 2008 zijn sporen na in de nieuwbouwprojecten en werd herbestemmen en herontwikkelen populair. Eind 2015 lijkt de crisis bezworen. We staan aan de vooravond van een nieuwe stedelijke balans tussen wonen, werken en winkelen. Bestuurders staan voor de opgave om antwoorden op deze ontwikkelingen te vinden. Onze rijke cultuurhistorie is daarbij een ervaren en beproefd startpunt.

Tijdlijn Nederland Stedenland

Van alle ontwikkelingen van steden door de eeuwen heen is door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed een tijdlijn ontwikkeld. Gebruik hem gerust als inspiratiebron om de karakteristieken van het stedelijk gebied mee te nemen in uw ontwikkelopgaven.