Vier mogelijkheden om het groen van de naoorlogse wijk te behouden en te verzilveren

Het groen zou niet vergeten mogen worden bij het toekomstbestendig maken van naoorlogse woonwijken. Maar, ten tijde van verschraalde groenpartijen aan de ene kant en bezuinigingen aan de andere, hoe doe je dat? Vier mogelijkheden om het groen in deze wijken van last naar lust te laten groeien.

Leer het groen kennen

Een van de buurten scheidende groengebieden in het Rotterdamse Ommoord is inmiddels bebouwd. Ook tijdens de stedelijke vernieuwing begin eenentwintigste eeuw waren de groenstroken en groene randzones aangewezen plekken waar eenvoudig nieuw te bouwen was. Door verschraling en gebrek aan onderhoud werden deze groene gebieden net gezien als waardevolle plekken in de wijk. Maar klakkeloos ingrijpen in het groen kan verstorend zijn en slecht beheer kan de schoonheid delven. Omgekeerd: goed beheer en kennis van de structuur waarin het groen is aangelegd, levert meer waardering en inspiratie voor ander gebruik.

Integreer bestaand groen

Nieuwbouw betekent niet per definitie nieuwe beplanting; bestaand groen kan onderdeel uitmaken van de realisatie van een nieuwe wijk of buurt. Een voorbeeld daarvan is Emmermeer, waar bestaande bomen zijn ‘ingebouwd’ in de plannen voor een nieuwe buurt. Het heeft meerdere voordelen. Niet alleen heeft de buurt direct bij oplevering een leefbare uitstraling, mooie bomen in de buurt doen zelfs de verkoopwaarde stijgen.

Laat bezuinigingen geen belemmering zijn

De bezuinigingen waar Nederland vandaag de dag mee te maken heeft, zullen misschien wel de grootste opgave zijn voor het behoud van de kwaliteit van rijkgeschakeerd groen. Het onderhoudsniveau laten dalen of zelfs het verwijderen van groenstroken lijkt een oplossing, maar er zijn andere oplossingen. Een meerjaren vernieuwings- en onderhoudsplan herstellen groene ruimtes met oog voor een kleiner budget. Er zijn kleurrijke en goedkope(re) alternatieven voor verloederd gemeentegroen. Overigens, inmiddels is wetenschappelijk vastgesteld dat een groene leefomgeving gezondere bewoners oplevert. De rekenformule TEEB-stad, ontwikkeld door het Ministerie van Economische Zaken, zet factoren als gezondheid, energieverbruik, woningwaarde, sociale cohesie en recreatie & vrije tijd om in klinkende euro’s. Met als boodschap aan gemeenten: staar je niet blind op de korte termijn, maar kijk naar de winst op de lange termijn.

Weet wie wat doet

Gemeenten hadden de regie over vormgeving en onderhoud van de groenvoorzieningen stevig in handen. Maar in de loop der tijd is deze regie verslapt. Groen is in handen van verschillende eigenaren of beheerders en verschillende afdelingen binnen gemeenten zijn verantwoordelijk voor de planning. Een procesbeschrijving, waarin rollen en taken met naam en toenaam worden genoemd, geeft weer helderheid over de rollen en taken. Dat werkt efficiënter, en niet op de laatste plaats fijner voor alle betrokkenen.